1. Spreek af welke levering je bedoelt
“Er zit ondertiteling bij” laat veel open. Vraag of de tekst vast in het beeld staat of via de speler aan en uit kan. Leg de taal, de publicatieplek en de verantwoordelijke voor plaatsing vast. W3C onderscheidt ondertiteling die altijd zichtbaar is van een afzonderlijke, schakelbare tekstlaag.
Vraag ook of er een tekstversie naast de video nodig is. Een transcript is geen losse stapel tijdcodes: het maakt de inhoud als doorlopende tekst beschikbaar. Volgens W3C bevat een beschrijvend transcript ook relevante visuele informatie. Het kan daardoor meer uitleg vragen dan alleen het exporteren van gesproken woorden.
2. Luister de definitieve montage na
Open de versie die echt gepubliceerd wordt en lees mee vanaf het begin. Let extra op bedrijfsnamen, productnamen, aantallen en ontkenningen. Zet correcties op een reviewlijst met tijdstip, huidige tekst en gewenste tekst. Een opmerking als “ergens in het midden staat een fout” is lastig terug te vinden.
De W3C-uitleg over transcriberen vraagt om correctie van automatisch herkende tekst. Een klein verkeerd herkend woord kan de betekenis veranderen. Laat de inhoudelijke eigenaar daarom uitspraken controleren die je als editor niet zelfstandig kunt beoordelen. Verbeter geen vakterm op gevoel omdat een ander woord bekender klinkt.
3. Controleer wat de kijker op dat moment leest
Bekijk of tekst bij de juiste spreker en passage verschijnt. Loop ook de overgangen na: blijft de vorige zin staan terwijl het volgende onderwerp al begint? Bekijk de uiteindelijke plaatsing op een klein scherm. De tekst hoort belangrijke informatie in het beeld niet onbruikbaar te maken.
W3C beschrijft dat ondersteuning voor vormgeving en positie tussen spelers verschilt. Een goede proef in je montageprogramma is daarom nog geen controle van de website. Noteer welk apparaat, welke speler en welke videoversie je werkelijk hebt bekeken. Zo blijft duidelijk welke publicatie nog niet is getest.
4. Vergeet betekenisvolle geluiden en beelden niet
De W3C-uitleg over transcriberen behandelt ook geluid dat nodig is om de inhoud te begrijpen, niet alleen om gesproken woorden. Bepaal per scène wat relevant is. Voeg geen lange beschrijving toe van ieder achtergrondgeluid; kijk naar de betekenis voor deze video.
Voor informatie die alleen in beeld verschijnt, is ondertiteling op zichzelf mogelijk onvoldoende. Denk aan een naamkaartje, een schema of een demonstratie zonder gesproken uitleg. Gebruik de W3C-planningshulp om met de maker te bepalen welke beschrijving of aanvullende tekst nodig is. Deze review is geen volledige toegankelijkheidsaudit.
5. Fictief voorbeeld: twee kleine fouten, andere betekenis
Een fictieve maker levert een korte uitlegvideo voor een atelier. De spreker zegt dat een proefmodel nog niet definitief is. In de automatische tekst ontbreekt “niet”. Verder verschijnt de naam van de tweede spreker pas na diens eerste antwoord. De opdrachtgever markeert beide passages met hun tijdstip.
De maker corrigeert de tekst en timing en levert een nieuwe versie. De opdrachtgever speelt juist die passages opnieuw af, maar bekijkt ook de rest: een nieuwe montage kan andere tekstmomenten verschuiven. Daarna noteert het team welke combinatie van video en ondertitelbestand is goedgekeurd. Dat voorkomt dat de oude tekst bij de nieuwe film wordt geplaatst.
6. Publiceer de gecontroleerde combinatie
Gebruik deze oplevercheck: definitieve montage gekozen; namen en cijfers nagelezen; betekenis behouden; timing gecontroleerd; relevante geluidsinformatie opgenomen; speler op mobiel bekeken; eventuele aanvullende tekst vindbaar. Bewaar open punten apart van goedgekeurde onderdelen. Laat de maker bevestigen wanneer een correctie daadwerkelijk is verwerkt.
Bewaar je reviewdocument bij de juiste opdracht in MANE en controleer na opslag of het opnieuw opent. De uitleg over bestanden bij het dossier beschrijft dit. Het ondertitelen en publiceren gebeurt in je eigen video- en websiteomgeving; dit artikel veronderstelt geen automatische ondertitelingsfunctie in MANE. Controleer na publicatie nog eenmaal de daadwerkelijke video met de gekozen tekstlaag.
Veelgestelde vragen
Is een transcript hetzelfde als ondertiteling?
Nee. Ondertiteling loopt mee met de video. Een transcript biedt de inhoud als tekst; een beschrijvend transcript neemt ook belangrijke visuele informatie mee.
Kan ik automatische ondertiteling direct gebruiken?
Gebruik haar als vertrekpunt en controleer de volledige tekst tegen de definitieve montage. Controleer ook timing en de weergave in de uiteindelijke speler.
