1. Bekijk de pagina, niet alleen het bestand
Vraag bij ieder beeld: wat mist de bezoeker als dit beeld niet beschikbaar is? W3C WAI maakt de functie in de pagina leidend. Een object opnoemen is niet altijd genoeg; soms gaat het om een instructie, bestemming of onderscheid dat nergens anders wordt uitgelegd.
Open dus eerst de pagina waarop het beeld komt. Lees de kop, omliggende tekst en eventuele link. Schrijf in een werkdocument het paginadeel en het doel van het beeld. Een generieke alt-tekst in de mediabibliotheek kan bij hergebruik ongeschikt zijn. Controleer wat jouw website-CMS per plaatsing werkelijk ondersteunt.
2. Geef informatieve beelden hun relevante betekenis
W3C legt bij informatieve afbeeldingen de nadruk op de informatie die het beeld overbrengt. Houd de omschrijving gericht. Een fictief voorbeeld bij een uitleg over kastbeslag: “Scharnier met afdekplaat over de bevestigingsschroeven” maakt een zichtbaar detail duidelijker dan “mooie kast” of de bestandsnaam.
Beschrijf alleen wat je kunt vaststellen en wat hier relevant is. Leid kwaliteit, veiligheid of materiaalsoort niet uitsluitend uit een foto af. Vraag de maker om bevestiging wanneer de pagina een technisch detail moet uitleggen. De alt-tekst hoort geen verzameling zoekwoorden of onbewezen verkoopclaims te worden.
3. Laat echte decoratie bewust leeg
Voegt een afbeelding uitsluitend sfeer toe en geen informatie die nodig is om de inhoud te begrijpen? Dan kan een leeg alt-attribuut passend zijn. W3C onderscheidt alt="" van een ontbrekend attribuut. Zonder het attribuut kan bijvoorbeeld een bestandsnaam worden voorgelezen; leeg is dus een bewuste technische keuze.
Beslis dit niet door alleen naar het soort foto te kijken. Een sfeervolle werkplaatsfoto kan decoratief zijn boven een algemeen verhaal, maar informatief wanneer de tekst juist een bijzondere inrichting bespreekt. Geef de webbouwer expliciet door dat je decoratie bedoelt. Alleen een leeg tekstvak in jouw aanleverdocument zegt nog niet hoe het CMS dit publiceert.
4. Benoem bij beeldknoppen de handeling
Is een afbeelding het enige herkenbare onderdeel van een link of knop? Beschrijf dan de bestemming of actie. De W3C-uitleg over functionele afbeeldingen gebruikt dit onderscheid: niet hoe het icoon eruitziet, maar wat je ermee kunt doen. “Open projectfoto’s” kan daarom bruikbaarder zijn dan “pijltje”.
Staat binnen dezelfde link al duidelijke zichtbare tekst, dan kan een extra beschrijving dubbelop zijn. Laat de bouwer de volledige link of knop beoordelen, niet alleen het losse afbeeldingsveld. Controleer in de uiteindelijke pagina of de toegankelijke naam de bedoelde handeling beschrijft en geen verwarrende herhaling bevat.
5. Stop geen hele grafiek in één alt-tekst
Een grafiek, ingewikkeld schema of plattegrond kan meer informatie bevatten dan een korte zin aankan. W3C adviseert bij complexe beelden een korte identificatie plus een uitgebreidere tekstuele weergave van de belangrijke inhoud. Plaats die uitleg waar bezoekers haar kunnen vinden, bijvoorbeeld als zichtbare toelichting naast het beeld.
Fictief voorbeeld: een grafiek vergelijkt drie onderhoudsopties. Geef de relevante waarden en verschillen ook in tekst of een passende tabel. “Grafiek met drie balken” vertelt niet wat de vergelijking oplevert. Controleer de cijfers tegen de oorspronkelijke gegevens; een overtuigende omschrijving kan een fout in de bron niet herstellen.
6. Test één foto in drie verschillende situaties
Neem als oefening een fictieve foto van een eiken tafel. In een algemene sfeerbanner is mogelijk geen afzonderlijke beschrijving nodig. Bij een artikel over een schuine rand kan juist dat detail relevant zijn. Als de foto zonder andere tekst naar een projectpagina linkt, moet de bestemming herkenbaar worden.
De foto is gelijk, maar de tekstkeuze verschilt. Bespreek deze drie situaties met de klant of contentmaker. Laat diegene uitleggen welke informatie de bezoeker nodig heeft. Gebruik daarna de W3C-beslisboom voor afbeeldingen als controle, niet als vervanging voor het bekijken van de werkelijke pagina.
7. Controleer de gepubliceerde uitwerking
Gebruik per pagina deze korte controlelijst: doel bepaald; relevante informatie behouden; decoratie bewust gemarkeerd; beeldknoppen begrijpelijk; complexe informatie elders beschikbaar; feitelijke beschrijvingen gecontroleerd. Bekijk vervolgens of de gekozen teksten en lege attributen daadwerkelijk in de website zijn terechtgekomen. Aanleveren is niet hetzelfde als correct publiceren.
Voor een klantproject in MANE kun je het eigen reviewdocument bij de beschikbare dossierbestanden bewaren en opnieuw openen om de opslag te controleren. De daadwerkelijke alt-teksten voer je in de websiteomgeving in. Dit artikel beschrijft geen automatische MANE-controle. Goede beeldalternatieven zijn bovendien één onderdeel van toegankelijkheid, geen bewijs dat de hele website toegankelijk of aan alle eisen voldoet.
